คลังเกมกินพื้นที่จนไม่เหลือที่ว่าง แก้ยังไงไม่ให้ต้องลบทิ้งมั่ว

อาการที่คนเล่นเกมเจอกันทุกคนคือกดติดตั้งเกมใหม่แล้วขึ้นว่าพื้นที่ไม่พอ ทางแก้ที่คนส่วนใหญ่ทำคือไล่ลบเกมแบบสุ่ม ซึ่งมักจบด้วยการเสียของที่ยังใช้อยู่ บทความนี้จะพูดถึงการจัดการพื้นที่ที่มีอยู่ให้คุ้มที่สุด โดยไม่ต้องพูดถึงการซื้อของเพิ่ม
ทำไมเกมถึงกินพื้นที่มากขึ้นทุกปี
สิ่งที่กินที่มากที่สุดในเกมสมัยนี้คือไฟล์ภาพพื้นผิวที่ทำมาละเอียดกว่าเดิมหลายเท่า การที่จอละเอียดสูงราคาถูกลง ทำให้เกมต้องเตรียมไฟล์คุณภาพสูงไว้รองรับ โค้ดเกมมีขนาดน้อยนิดเมื่อเทียบกับภาพและเสียงที่บรรจุมาด้วยกัน
เสียงพากย์หลายภาษาที่รวมมาในตัวติดตั้งเดียวก็เป็นภาระที่หลายคนมองข้าม บางเกมยอมให้เลือกลงเฉพาะภาษาที่ใช้ ซึ่งประหยัดพื้นที่ได้มากกว่าที่คิด อีกส่วนคือไฟล์วิดีโอฉากคัตซีนที่บันทึกไว้ล่วงหน้า ซึ่งกินที่เท่ากับหนังทั้งเรื่อง
อีกเรื่องที่คนไม่ค่อยรู้คือการอัปเดตแต่ละครั้งอาจกินพื้นที่ชั่วคราวมากกว่าตัวอัปเดตเอง ขั้นตอนคือแตกไฟล์ใหม่ให้ครบก่อน ตรวจสอบ แล้วจึงล้างของเก่าออกไป นี่คือเหตุผลว่าทำไมบางครั้งอัปเดตไม่ผ่านทั้งที่ดูแล้วพื้นที่น่าจะพอ
จัดการพื้นที่ทีละขั้นตอน
ขั้นตอนต่อไปนี้เรียงจากสิ่งที่ได้พื้นที่คืนมากที่สุดไปหาสิ่งที่ได้น้อยแต่ควรทำ ขอแค่ทำอย่างมีลำดับ จะไม่เผลอลบของที่ยังต้องใช้แล้วเสียเวลาโหลดกลับมา
1. ดูก่อนว่าอะไรกินที่จริง ๆ
เริ่มจากการสำรวจว่าอะไรกินที่อยู่บ้าง แทนที่จะเดาจากความรู้สึกของตัวเอง บ่อยครั้งผู้ร้ายตัวจริงคือคลิปบันทึกการเล่นที่สะสมมาโดยไม่เคยเปิดดูเลย การรู้ตัวเลขจริงทำให้ตัดสินใจได้เร็วขึ้น แทนที่จะไล่ลบทีละอย่างแบบเดาสุ่ม
เกมบริการต่อเนื่องคือกลุ่มที่ขนาดพองขึ้นตลอด เพราะมีของใหม่เข้ามาไม่หยุด ให้จับตาดูเกมกลุ่มนี้เป็นพิเศษ เพราะมันโตเงียบ ๆ โดยที่เราไม่ทันสังเกต เกมที่ไม่ได้แตะมานาน คือของที่ควรเอาออกก่อนใครเพื่อน
2. ถอนเกมออกโดยไม่เสียความคืบหน้า
เหตุผลที่คนเก็บเกมที่ไม่เล่นแล้วไว้คือกลัวว่าถอนแล้วจะต้องเริ่มใหม่หมด เกมสมัยใหม่แทบทั้งหมดเก็บเซฟไว้แยกต่างหาก ถอนตัวเกมทิ้งก็ไม่กระทบ แต่ก็มีเกมส่วนน้อยที่เก็บเซฟไว้ในโฟลเดอร์เดียวกัน ซึ่งต้องระวังเป็นพิเศษ
วิธีที่ปลอดภัยที่สุดคือคัดลอกโฟลเดอร์เซฟไปเก็บไว้ที่อื่นก่อนกดถอนทุกครั้ง สำหรับเกมที่มีระบบซิงก์ ควรเปิดเข้าไปครั้งหนึ่งแล้วรอให้ขึ้นเสร็จก่อนจะถอน จุดที่คนพลาดคือถอนทันทีหลังเล่นจบโดยไม่รอให้ระบบส่งข้อมูลขึ้นให้เรียบร้อย
3. ย้ายที่ติดตั้งข้ามไดรฟ์อย่างถูกวิธี
ถ้ามีไดรฟ์มากกว่าหนึ่งลูก การย้ายเกมไปอีกลูกดีกว่าการลบทิ้งแล้วโหลดใหม่ ให้ใช้ฟังก์ชันย้ายที่มีมาให้ แทนการคัดลอกโฟลเดอร์ด้วยมือซึ่งมักทำให้เกมพัง การย้ายเองแบบดิบ ๆ มักจบด้วยการที่ระบบไม่รู้จักเกมนั้นและต้องโหลดซ้ำ
เตรียมตัวด้วยการหยุดคิวดาวน์โหลดทั้งหมดก่อน แล้วค่อยเริ่มขั้นตอนการย้าย อย่าขัดจังหวะระหว่างย้าย เพราะไฟล์ที่ย้ายไปครึ่งทางจะใช้งานไม่ได้ ตรวจสอบด้วยการเข้าเกมจริงหนึ่งครั้ง จะได้มั่นใจว่าไม่มีไฟล์ตกหล่น
4. ชุดพื้นผิวความละเอียดสูงและของเสริมที่กินที่
หลายเกมแยกชุดภาพความละเอียดสูงออกมาเป็นของเสริมที่เลือกติดตั้งหรือไม่ก็ได้ ขนาดของแพ็กเสริมเหล่านี้ไม่เล็กเลย บางตัวใหญ่พอ ๆ กับเกมทั้งเกม ถ้าเล่นบนจอความละเอียดมาตรฐาน การลงชุดเสริมนี้แทบไม่ให้ประโยชน์อะไรเลย
ส่วนเสริมที่ผู้เล่นด้วยกันทำขึ้นมักมีไฟล์ภาพขนาดใหญ่ติดมาด้วยเสมอ สิ่งที่เกิดขึ้นบ่อยคือลงไว้ทดลองแล้วลืมถอนออก จนสะสมเป็นกองใหญ่ ควรตั้งเวลาไล่ดูรายการส่วนเสริมทุกสองสามเดือน แล้วถอนตัวที่ไม่ได้เปิดใช้
5. เซฟบนคลาวด์ครอบคลุมอะไรและไม่ครอบคลุมอะไร
คนส่วนใหญ่ไว้ใจระบบซิงก์เซฟมากเกินไป ทั้งที่มันไม่ได้เก็บทุกสิ่ง สิ่งที่มันเก็บให้คือความคืบหน้าหลักของเกม เช่น ด่านที่ผ่าน ของที่ได้ และตัวละคร สิ่งที่หลุดออกไปบ่อยคือค่าตั้งค่าเฉพาะเครื่องและไฟล์ปรับแต่งที่เราใส่เอง
อีกข้อจำกัดคือพื้นที่คลาวด์ของแต่ละเกมมีเพดาน ถ้าเกินก็จะหยุดซิงก์เงียบ ๆ เกมที่ให้ผู้เล่นสร้างสิ่งของเองมักมีไฟล์เซฟใหญ่จนเกินโควตาได้ง่าย อย่าฝากความหวังไว้กับระบบเดียว เกมที่หวงควรมีสำเนาของตัวเองด้วย
6. เหลือที่ว่างให้ไดรฟ์ระบบได้หายใจ
เรื่องที่หลายคนมองข้ามคือไดรฟ์ที่ติดตั้งระบบต้องมีที่ว่างเหลือพอสมควร เบื้องหลังมีการเขียนไฟล์ชั่วคราวอยู่ตลอด ซึ่งต้องการที่ว่างรองรับ ผลของการปล่อยให้เต็มคือความเร็วโดยรวมตกลง ไม่เฉพาะเกมเท่านั้น
กฎง่าย ๆ ที่ใช้ได้คือพยายามเหลือที่ว่างไว้ราวหนึ่งในสิบของความจุทั้งหมด ถ้าทำได้ ให้แยกเกมออกไปอีกไดรฟ์หนึ่ง แล้วไดรฟ์ระบบจะสบายขึ้นทันที ถ้ามีไดรฟ์ลูกเดียว ก็ต้องคุมจำนวนเกมที่ติดตั้งพร้อมกันให้อยู่ในระดับที่รับได้
7. ไฟล์ที่สะสมเงียบ ๆ โดยไม่มีใครสังเกต
นอกจากเกมแล้วยังมีไฟล์อีกหลายชนิดที่โตขึ้นทุกวันโดยที่เราไม่เคยเปิดดู ที่พบบ่อยคือคลิปย้อนหลังที่ระบบเก็บให้อัตโนมัติ ซึ่งไม่มีใครกลับไปดู ควรเข้าไปตั้งค่าให้ระบบลบของเก่าอัตโนมัติ หรือกำหนดเพดานพื้นที่ไว้ตั้งแต่ต้น
8. ตั้งกิจวัตรที่ทำให้ปัญหาไม่กลับมาอีก
การล้างพื้นที่ครั้งเดียวแก้ได้แค่ชั่วคราว เพราะอีกไม่กี่เดือนก็จะเต็มอีก วิธีที่ได้ผลคือผูกการตรวจพื้นที่เข้ากับรอบเวลาที่ทำอยู่แล้วเป็นประจำ ลงทุนเวลาเล็กน้อยเป็นประจำ ดีกว่ามานั่งเคลียร์ทีเดียวตอนที่กำลังรีบ
วิธีที่ได้ผลดีคือกำหนดว่าจะมีเกมติดตั้งอยู่ไม่เกินจำนวนที่ตั้งไว้ เมื่อจะลงเกมใหม่ ก็ต้องเลือกถอนเกมเก่าออกหนึ่งตัว เหมือนการแลกที่นั่ง ผลพลอยได้คือเราจะเล่นเกมที่ลงไว้จริง ๆ แทนที่จะปล่อยให้กองอยู่
ข้อผิดพลาดที่คนมักทำ
ข้อแรกคือลบโฟลเดอร์เกมทิ้งด้วยมือแทนที่จะใช้เมนูถอนของโปรแกรมจัดการเกม ข้อถัดมาคือเข้าไปลบไฟล์ในโฟลเดอร์ของระบบโดยไม่รู้ว่ามันทำหน้าที่อะไร ข้อที่สามคือใช้โปรแกรมล้างไฟล์ขยะที่ดาวน์โหลดมาจากแหล่งที่ไม่น่าเชื่อถือ
ข้อที่สี่คือปล่อยให้ไดรฟ์เหลือที่ว่างแค่นิดเดียวแล้วสงสัยว่าทำไมเครื่องช้า ข้อที่ห้าคือปิดเครื่องทันทีหลังปิดเกม ทำให้เซฟล่าสุดไม่ได้ถูกส่งขึ้น ข้อสุดท้ายคือไม่เคยตรวจพื้นที่เลย จนกระทั่งวันที่อยากเล่นแล้วลงเกมไม่ได้
สภาพการใช้งานแบบบ้านเรา
ข้อได้เปรียบของคนไทยคือค่าอินเทอร์เน็ตความเร็วสูงไม่ได้แพงเมื่อเทียบกับหลายประเทศ นั่นแปลว่าการถอนเกมแล้วโหลดใหม่ทีหลังไม่ได้เจ็บตัวมากเท่าที่คิด สำหรับคนที่ไม่มีเน็ตบ้าน การเก็บเกมไว้อาจคุ้มกว่าการถอนแล้วโหลดใหม่
เครื่องที่คนไทยจำนวนมากใช้เป็นเครื่องมือสองซึ่งมักมาพร้อมไดรฟ์ความจุน้อย เมื่อพื้นที่จำกัด การมีระบบจัดการที่ดีจึงสำคัญกว่าการมีของแพง ข่าวดีคือการจัดการที่ดีทำให้เครื่องที่พื้นที่น้อยยังใช้งานได้สบายไปอีกนาน
คำถามที่พบบ่อย
ไอเทมที่เติมเงินซื้อไว้จะหายเมื่อถอนเกมหรือเปล่า ตอบว่าไม่หายแน่นอน เมื่อติดตั้งกลับมาแล้วล็อกอินด้วยบัญชีเดิม ของทุกชิ้นจะกลับมาเอง
ควรบีบอัดไฟล์เกมเพื่อประหยัดพื้นที่ไหม คำตอบคือไม่ควรทำอย่างยิ่ง ไฟล์สื่อในเกมผ่านการบีบอัดมาตั้งแต่ต้นทาง บีบซ้ำจึงได้ผลน้อยมาก
g2gsnack เกม
ย้ายเกมข้ามไดรฟ์แล้วต้องตั้งค่าใหม่หมดหรือเปล่า ตอบว่าไม่ต้อง ถ้าย้ายด้วยวิธีที่ถูก เพราะไฟล์ตั้งค่าเก็บแยกอยู่คนละที่กับโฟลเดอร์ติดตั้งของตัวเกม
ปล่อยให้พื้นที่เต็มแล้วเล่นต่อจะเป็นอะไรหรือเปล่า คำตอบคือเสี่ยงกว่าที่คิด ตอนบันทึกเซฟถ้าไม่มีที่ว่างพอ ไฟล์อาจถูกเขียนไม่ครบจนใช้ไม่ได้
ใช้ไดรฟ์ต่อนอกเก็บเกมเป็นทางเลือกที่ดีไหม คำตอบคือใช้ได้ในบางกรณี เกมที่ต้องอ่านข้อมูลถี่จะสะดุดถ้าไดรฟ์ภายนอกเชื่อมต่อผ่านช่องทางที่ช้า
ไฟล์พักข้อมูลที่เกมสร้างขึ้นเองลบทิ้งได้หรือเปล่า คำตอบคือลบได้แต่ไม่ยั่งยืน ไฟล์พวกนี้ถูกสร้างซ้ำทุกครั้งที่เล่น การลบจึงได้ที่คืนแค่ช่วงสั้น ๆ เอาเวลาไปทบทวนรายการเกมที่ติดตั้งอยู่ จะได้พื้นที่คืนมากกว่าหลายเท่า
สรุป
สิ่งที่ทำให้พื้นที่พอใช้ตลอดคือวิธีจัดการที่ทำเป็นประจำ ไม่ใช่การล้างครั้งเดียว เริ่มจากดูว่าอะไรกินที่จริง จัดการตัวใหญ่ก่อน แล้วค่อยไล่ลงไปทีละอย่าง สุดท้ายเป้าหมายคือได้นั่งเล่นเกมที่อยากเล่น โดยไม่ต้องเสียเวลาเคลียร์ก่อนทุกครั้ง